Kadib markii aan sameeyay daraasad aad u dheer oo aan isku dayay inaan ogaado kalmadaha ay raga Soomaaliyeed ka siman yihiin ee dumarka ku beerlaxawsadaan, Ayaa waxaan soo helay 100 kalmadood oo ka mid ah, kuwa ragga Soomaalidu ugu isticmaalka badan yihiin iskagana midka yihiin. Yagoo isticmaala kalmadahan marka ay bilaabayaan hadalkooda iskuna dayaya inay qofta dumarka ahi lasii sheekaysato ama lasii hadasho, kadibna halkaa uga dhowaadaan. Hadii aan qaar illaawo ama I garab maraana idinkaa sii dhamays tiri.

1. Sida Bunkaad ii qabataa

2. Waa laysku kaa goosanayaa

3. kurus baad tahay

4. saladhkaan kaa dhex arkaa

5. -waad soo tuurtay

6. Inaabti Bariis macaan

7. Qurux ayeeydeed

8. Waa laysku kaa jarayaa

9. Dhuc baad tahay

10. Gool baad tahay

11. Indho daraandar baad tahay

12. Indho deeralay baad tahay

13. Xaada ayaad i joojisaa

14. Xumad baad igu abuurtaa

15. Codkaagu waa maan-qaad

16. Bal yaan lagu cawriyin

17. Fariid qurux leh

18. -Gaari fahmo badan

19. Caqli culeys leh

20. -Yaakhii intee jirtey

21. -Abaayo macaan

22. Adiga waa na waashay yaakhii

23. Qalbi xanuun aa igu riday noo

24. Aniga cunto ma cuni kari

25. Yaakhii fiiriya sey u taallo

26. -Heey tani waa khatare

27. way iigu kaa baxdaa

28. Xaggeed ku nooleyd

29. Lama arag baad tahay

30. goormay ku dhaleen (inay mar hore ku dhalaan bay ahayd)

31. Waad isku dhacaysaa

32. Yaakhii waa i waashay aniga

33. Fujuq fariidaa tahay

34. way igaga kaa dhagtay

35. Beer lula )waa halkii Hadraawiye

36. jam-jam baad tahay

37. ninka ku helaa nasiib leh

38. inaabti miyaa lagu qabaa?

39. dharkan aad baad ugu soo baxday

40. waad maraysaa

41. khatar baad tahay

42. waa la yaabay

43. isku cun baad tahay

44. inaabti waan kaa helay

45. way igaga kaa dhacday

46. geenyo ayaad tahay

47. magac qurux badanidaa

48. waad I cajabisay

49. quruxley baad tahay

50. mays baran karnaa?

51. xaafadeed gashaa

52. numberkaaga ii sheeg

53. xalay oo dhan agtaydaan ka raadinayay

54. indhahayga nuurkoodaad tahay

55. wadnahayga jeexii baad tahay

56. jidhkaygaad dhex qaaday

57. qalbigaad luxday

58. jacaylkaaga aawadii axbaan idhi.

59. muxubo iyo kalgacal baad igu abuurtay

60. qof aan adiga ahayn qalbiga uma sii daayo

61. hadal hayntaadaan jeclahay

62. waad nuuraysaa

63. waabad I cawartay manta

64. baryahan maxaa kuu dhuuntay(waad qurux badatee)

65. sahal laguguma helayo

66. gab iyo rax baan kugu ahay

67. subag illaahay baad tahay

68. ag joogaagaan jeclahay

69. shacnigaagaa isoo jiita

70. hayga tagin bilaahi calayk

71. tii lay qoraad tahay

72. waan kaa helaa

73. way iigu kaa dhan tahay

74. lagaama jeesan karo

75. hooyonimo waad kusoo baxaysaa

76. mid kaa qurux badanba miyay jirtaa

77. halyay naagtii baad tahay

78. fujis baad tahay

79. maanshallaah, maxaad alaab ruxaysaa

80. xubno jalaqsaneey

81. sawdigan buskut noqday maaha

82. ilko caseey

83. indho u rooneey.

84. qiimo badaneey

85. wacaneey ma kusii dhaweeyaa?

86. cabaadh yahaagaa idilay

87. dhex yar

88. isku simaneey

89. malabooy

90. sonkoreey

91. kaftan wanaagsaney

92. hubqaaday

93. bil dhalataay

94. bilicsaneey

95. boqoradii haweenkaay

96. bohol yoobay awgaa

97. laamida ha marin baabuurtaa is duqayne

98. xuural cayn soo luntaad tahay kuwa aduunka uma ekide.

99. Nink intuu hablo gayaan ah u yimid, waydiiyay saddex su’aalood oo uu Ta ugu garaadka fiican kaga dhex xulanayay wuxuu yidhi:- Saddex arrin ii sheega

 Geel xeradii!

 Rag gogoshii!

 Garrow iidaankii!

Hablihii mid ka mid ah ayaa garatay oo tidhi.

 Geel xeradii waa nabad.

 Rag gogoshiina waa Godob li’i.

 Garrow iidaankiina waa Gaajo.

100. Nin kalena wuxuu yidhi:-

 Gabadheey dhulkan duub

 Yaduna markaasay tidhi dee ka kac waayee.

W.Q. Fardus Saed Dirir. Fardusita624@hotmail.com.